| 23/12/2025 | SİRKÜLER | 2025 / | 093 | |
| TTK VE VUK’A GÖRE TUTULMASI GEREKEN DEFTERLERİN ONAY VE E-DEFTER OLARAK TUTULMASI HAKKINDA BİLGİLENDİRME
| ||||
Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında tutulması zorunlu ticari defterlere ilişkin olarak, son yıllarda elektronik defter uygulamalarının kapsamının genişlemesi, uygulamaya yön veren tebliğ ve açıklamaların artması ile birlikte, defterlerin tutulma şekli ve onay usullerine ilişkin olarak tereddütler oluştuğu görülmektedir. Özellikle hangi defterlerin zorunlu olarak e-Defter kapsamında tutulduğu, hangilerinin isteğe bağlı olarak elektronik ortamda tutulabildiği ya da hangilerinin halen noter onayına tabi olduğu hususunda oluşan bilgi karmaşıklığının giderilmesi amacıyla bu sirküler hazırlanmıştır.
Mevcut mevzuat çerçevesinde; VUK’a göre tutulması gereken yevmiye defteri ve defter-i kebir gibi defterlerin belirli mükellef grupları açısından elektronik ortamda tutulması zorunlu hale gelmiş olduğu, envanter defteri başta olmak üzere bazı defterlerin ise e-Defter uygulaması kapsamında elektronik ortamda oluşturulduğu görülmektedir. TTK kapsamında tutulması gereken pay defteri, yönetim/müdürler kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin ise mevzuatta öngörülen şartlar dahilinde elektronik ortamda veya fiziki olarak tutulabildiği, bazı defterlerin ise halen noter onayına tabi olduğu dikkate alındığında; VUK ve TTK hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda, VUK ve TTK’ya göre tutulması gereken defterlerin onay durumu güncel mevzuat dikkate alınarak aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| ŞİRKET TÜRÜ | DEFTER ADI | TTK / VUK | TUTULMA ŞEKLİ (2025) | E-DEFTER / E-GK / E-YK DURUMU | KİMLER İÇİN ZORUNLU | ÖZEL AÇIKLAMALAR |
| Anonim Şirket | Yevmiye Defteri | VUK | Elektronik / Noter | e-Defter | e-Fatura/e-Arşiv zorunluları, bağımsız denetime tabi olanlar, ciro haddi aşanlar | e-Defter zorunluluğu varsa kebir ve envanter birlikte tutulur |
| Anonim Şirket | Defter-i Kebir | VUK | Elektronik / Noter | e-Defter | Yevmiye defteri e-Defter olanlar | e-Defter zorunluluğu varsa kebir ve envanter birlikte tutulur |
| Anonim Şirket | Envanter Defteri | VUK | Noter | Noter | 2026 yılı ve sonrası isteğe bağlı elektronik defter | 2026 yılı ve sonrası isteğe bağlı elektronik defter |
| Anonim Şirket | Pay Defteri | TTK | Elektronik / Noter | (ETDS isteğe bağlı) | Tüm AŞ’ler | Açılış tasdiki zorunlu |
| Anonim Şirket | Yönetim Kurulu Karar Defteri | TTK | Elektronik / Noter | (ETDS isteğe bağlı) | e-YK sistemine geçen AŞ’ler | Fiziki defter hâlen geçerlidir |
| Anonim Şirket | Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri | TTK | Elektronik / Noter | e-GK | Borsaya kote olanlar ve e-GKS zorunluları 1/1/2026 ve sonrası kurulacak şirketler Ticaret Bakanlığı iznine tabi olan finans/denetim/holding vb. şirketler | e-GK kullanılıyorsa fiziki defter tutulmaz |
| Anonim Şirket | Damga vergisi Defteri | VUK | Elektronik / Noter | Noter | Tüm AŞ’ler | Fiziki defter hâlen geçerlidir |
| Anonim şirket şeklinde ve Ticaret Bakanlığı izniyle kurulmuş Holdingler, muhasebe ile ilgili olmayan ticari defterlerini ETDS üzerinden elektronik ortamda tutmak zorundadır. | ||||||
| Limited Şirket | Yevmiye Defteri | VUK | Elektronik / Noter | e-Defter | AŞ ile aynı kriterler | Şirket türüne bakılmaksızın mükellef bazlı |
| Limited Şirket | Defter-i Kebir | VUK | Elektronik / Noter | e-Defter | Yevmiye e-Defter olanlar | Birlikte tutulur |
| Limited Şirket | Envanter Defteri | VUK | Noter | Noter | 2026 yılı ve sonrası isteğe bağlı elektronik defter | 2026 yılı ve sonrası isteğe bağlı elektronik defter |
| Limited Şirket | Pay Defteri | TTK | Elektronik / Noter | (ETDS isteğe bağlı) | Tüm Ltd.ler | |
| Limited Şirket | *Müdürler Kurulu Karar Defteri | TTK | Elektronik / Noter | (ETDS isteğe bağlı) | Tüm Ltd.ler | e-Defter uygulaması yok |
| * -Müdürler kurulu karar defterinin elektronik olarak tutulması hâlinde, Tebliğ 1/m.7/f.2 gereğince, yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır. | ||||||
| Limited Şirket | Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri | TTK | Elektronik / Noter | (ETDS isteğe bağlı) | Tüm Ltd.ler | e-GK uygulaması bulunmaz |
| GENEL NOT: Kuruluş tescili 1/1/2026 tarihinden önce olan ve defterlerini fiziki olarak tutan şirketlerin, ihtiyari olarak elektronik ortamda tutmak için geçiş yapmaları halinde, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterini birlikte elektronik ortamda tutmaları gerekmektedir. Bu defterlerden sadece birinin tercihli olarak elektronik ortamda tutulması mümkün değildir. Örneğin, pay defterinin elektronik ortamda tutulması; genel kurul toplantı ve müzakere defterinin fiziki olarak tutulması istemlerinin karşılanması mümkün değildir. Elektronik ortamda defter tutulması geçişinin her iki defter bakımından birlikte yapılması gereklidir. | ||||||
Defterlerini ETDS’de Tutma Yükümlülüğü Bulunan Şirketler
İşletmenin Muhasebesiyle İlgili Olmayan Ticari Defterlerin Elektronik Ortamda Tutulması Hakkında Tebliğ uyarınca; 1/1/2026 tarihinden itibaren kuruluşu ticaret siciline tescil edilen tüm şirketler ile kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği Ticaret Bakanlığı’nın iznine tabi olan şirketler, muhasebe ile ilgili olmayan ticari defterlerini Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) üzerinden tutmakla yükümlüdür.
Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.
Bilgilerinize sunarız
Alternatif Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş.
Bilgilendirme bültenimiz www.abd.com.tr adresine kaydolduğunuz için gönderilmiştir.